एक नेहमीची युक्ती अशी असते: फोन किंवा WhatsApp मेसेजवर मोठ्या कंपनीत “पक्की” नोकरीचं आश्वासन दिलं जातं, फक्त आधी नोंदणी फी, गणवेशाचे पैसे किंवा मेडिकल फी भरा. पैसे जातात, आणि नोकरी कधीच येत नाही. हे पान कारखान्यात किंवा ऑफिसमध्ये काम शोधणाऱ्या प्रत्येकासाठी, आणि त्यांच्या कुटुंबासाठी आहे.
एकच नियम
नोकरी मिळवण्यासाठी पैसे देऊ नका. स्टाफिंग एजन्सीला सहसा कामगार हवे असलेली कंपनी पैसे देते. फक्त आमच्या वेबसाइटवरील नंबरवरून आलेल्या कॉल आणि मेसेजवर विश्वास ठेवा. नोकरीसाठी कोणी StaffLab च्या नावाने पैसे मागितले, तर देऊ नका, आणि त्याच नंबरवर आम्हाला कळवा.
खोट्या ऑफरची लक्षणं
- रुजू होण्याआधी कोणतीही फी मागणं: नोंदणी, फॉर्म, प्रशिक्षण, गणवेश, ओळखपत्र, मेडिकल किंवा “सिक्युरिटी डिपॉझिट”
- ज्या कामाला सहसा मुलाखत किंवा ट्रेड चाचणी लागते, त्यासाठी काहीही न घेता ऑफर
- त्याच कामासाठी इतर कोणी देत नाही इतका जास्त पगार
- आजच ठरवा नाहीतर “जागा” दुसऱ्याला जाईल असा आग्रह
- बँकेचा OTP, UPI PIN, ATM PIN किंवा पासवर्ड मागणं
- मेसेज वैयक्तिक नंबरवरून येतो, कंपनीचं नाव चुकीचं लिहिलेलं असतं, किंवा मोठ्या कंपनीचं भासवणारा मोफत ईमेल पत्ता
- लेखी नियुक्तीपत्र द्यायला नकार, किंवा “रुजू झाल्यावर मिळेल” असं सांगणं
खरी नोकरी तुम्हाला काय देते
कामगार संहितांनुसार प्रत्येक मालकाने प्रत्येक कर्मचाऱ्याला नियुक्तीपत्र द्यायलाच हवं, आणि त्यात काम, वेतन आणि तुम्हाला मिळणारी सामाजिक सुरक्षा लिहिलेली असावी असं सरकारने म्हटलं आहे. प्रत्येक पगाराच्या वेळी मालकाने तुम्हाला पगार पावतीही द्यायला हवी. तुम्हाला कंत्राटदारामार्फत घेतलं असेल, तर कंत्राटदार तुमचा मालक आहे आणि त्याने ही कागदपत्रं द्यायला हवीत.
तुमची नोकरी संरक्षित असेल, तर तुम्हाला हेही मिळायला हवं:
- भविष्य निर्वाह निधीसाठी UAN. हा 12 अंकी क्रमांक तुमच्या संपूर्ण नोकरीच्या आयुष्यभर तोच राहतो. आधीच असेल तर तोच क्रमांक नवीन मालकाला द्या; नवीन काढू नका.
- संरक्षित कामाच्या ठिकाणी महिना 21,000 रुपयांपर्यंत कमावत असाल तर ESI संरक्षण. ESI आता ओळखीसाठी तुमचं आधार वापरतं.
- दर महिन्याच्या पगार पावतीवर दिसणाऱ्या PF आणि ESI कपाती
नोकरीसाठी जाण्याआधी
- कंपनीचं नाव, साइटचा पत्ता आणि तुम्ही ज्यांना भेटणार त्या व्यक्तीचं नाव विचारा
- एजन्सीचा फोन नंबर मेसेजमधल्या नंबरवरून नाही, तिच्या अधिकृत वेबसाइटवरून तपासा
- कागदपत्रांच्या प्रती न्या, मूळ कागदपत्रं नाही, जोपर्यंत ती तुमच्यासमोरच फक्त तपासली जात नाहीत
- तुम्ही कुठे जात आहात ते घरच्यांना सांगा
- काही चुकीचं वाटलं तर निघून या. खरा मालक उद्याही तिथेच असेल
खोटे भरती करणारे नेहमी सांगतात त्या गोष्टी
- “मोठ्या ऑटो कंपनीत तुमचं नाव निवडलं आहे. पक्कं करण्यासाठी प्रोसेसिंग फी भरा.”
- “डायरेक्ट जॉइनिंग आहे. मुलाखत नाही. थोड्याच जागा उरल्या आहेत.”
- “मेडिकल आणि गणवेशाचे पैसे आता भरा; पहिल्या पगारासोबत परत मिळतील.”
- “पडताळणीसाठी आधार, PAN आणि बँक पासबुकचा फोटो, आणि आत्ता पाठवलेला OTP पाठवा.”
- “घरून पॅकिंगचं काम. आधी स्टार्टर किट विकत घ्या.”
खरा मालक किंवा एजन्सी तुमच्या कागदपत्रांच्या प्रती मागू शकते, पण तुमचा OTP, PIN किंवा पासवर्ड कधीच नाही, आणि नोकरी देण्यासाठी पैसे तर कधीच नाही.
पालक आणि कुटुंबीयांसाठी
पहिली नोकरी शोधणारे तरुण सर्वात सहज सावज असतात. तुमच्या घरातल्या कोणाला नोकरीचं आश्वासन मिळालं असेल, तर तो मेसेज आणि तो आलेला नंबर पाहू द्या. मेसेजमधल्या नंबरवर नाही, एजन्सीच्या अधिकृत वेबसाइटवरील नंबरवर फोन करून ऑफर खात्री करायला त्यांना मदत करा. शक्य असेल तर पहिल्या मुलाखतीला सोबत जा. त्यांनी आधीच पैसे दिले असतील, तर लगेच तक्रार करा.
फसवणूक झाली असेल तर
तुमचे पैसे ऑनलाइन किंवा UPI ने गेले असतील, तर शक्य तितक्या लवकर राष्ट्रीय सायबर फसवणूक हेल्पलाइन 1930 वर फोन करा, आणि cybercrime.gov.in या राष्ट्रीय सायबर गुन्हे तक्रार पोर्टलवर तक्रार नोंदवा. लवकर तक्रार केल्यास पैसे थांबवण्याची सर्वात जास्त शक्यता असते. फोन नंबर, मेसेज आणि पैसे भरल्याच्या पावत्या घेऊन जवळच्या पोलीस ठाण्यातही जाऊ शकता.
काम शोधताय?
आमच्या नोकऱ्या पानावर नोंदणी करा किंवा WhatsApp वर मेसेज करा, आणि तुमच्या ट्रेडला जुळणाऱ्या संधींबद्दल आम्ही तुम्हाला परत फोन करू.
हा सर्वसाधारण माहितीसाठी सोपा सारांश आहे, कायदेशीर सल्ला नाही. कायदे, दर आणि मर्यादा बदलतात; एखाद्या आकड्यावर निर्णय घेण्याआधी अधिकृत स्रोत तपासा.
स्रोत
- PIB, 21 November 2025: Government makes the four Labour Codes effective
- Ministry of Labour and Employment: Compliance Handbook for Employers under the Four Labour Codes (February 2026)
- EPFO: Frequently asked questions for members on UAN
- ESIC: Standard Note on the Employees’ State Insurance Scheme as on 1 January 2025
- PIB: National Cyber Crime Reporting Portal
- PIB: Cyber frauds helpline 1930